کلید اول: به ظاهرتان توجّه كنید!

ظاهر شما در ارتباط با دیگران، بی‏نهایت مؤثّر است. شما هم بارها نظیر این جملات را به كار برده‏اید: «از ظاهرش معلومه كه ...» ، «به تیپش می‏خوره كه ...» ، «ظاهراً آدم...»

این جملات (كه شما هم در مكالمات روزمره، از آن استفاده می‏كنید)، نشان‏دهنده‌ی این است كه ظاهر افراد، در برقراری ارتباط با دیگران، فوق‏العاده مؤثّر است. البته من هم با این جمله موافق هستم كه نمی‏شود باطن انسان‏ها را از ظاهرشان فهمید و گاهی نیّت انسان‏ها در قالب هیچ چیزی قرار نمی‏گیرد؛ امّا فراموش نكنید كه بخصوص در اوّلین ارتباط‏ها، شما نمی‏توانید به ذات آدم‏ها پی ببرید؛ پس مهم‏ترین، ابتدایی‏ترین و ساده‏ترین وسیله‏ای كه برای شناخت به كار می‏رود و خیلی وقت‏ها هم كاملاً درست از آب درمی‏آید، ظاهر افراد است.

فكر نكنید كه داشتن ظاهر آراسته، همیشه محتاج وضع مالی خوب است؛ نیاز نیست برای یك ظاهر خوب، خرج زیادی كنید. حتی شما با داشتن یك دست لباس مناسب، می‏توانید ظاهر آراسته‏ای داشته باشید. كشیدن یك اتو به لباس‏ها و شستن و تمیز نگاه داشتن آنها، نیاز به هزینه چندانی ندارد و وقت زیادی هم از شما طلب نمی‏كند؛ امّا می‏تواند معجزه‏ای در ارتباطتان با دیگران به‏وجود بیاورد.

به كفش‏هایتان هم توجه زیادی كنید، كشیدن یك دستمال خیس یا زدن واكس به كفش‏ها هم وقت زیادی از شما نمی‏گیرد؛ امّا در آراسته بودن ظاهرتان كمك زیادی می‏كند.

آخرین نتایج تحقیقات دانشمندان نشان می‏دهد، افرادی كه ظاهرشان برایشان مهم است، در اجتماع نیز از موفقیت بیشتری برخوردارند و بهتر می‏توانند به اهدافشان دست بیابند.

فراموش نكنید كه ما مسلمان هستیم و در تمامی روایات از ساده‏پوشی و در عین ‏حال زیباپوشی و تمیزی لباس پیامبر(ص)، سخنان زیادی گفته شده است. انتخاب زیبای پیامبر اكرم(ص) در رنگ‏های آرام‏بخش و در عین حال شاد، پاكیزگی و تأكیدشان بر تمیزی، می‏تواند الگوی مناسبی برای همه افراد جامعه‌ی اسلامی بخصوص جوانان باشد.

به یاد داشته باشید كه منظور از ظاهر آراسته، این نیست كه شما به دنبال «مد روز» باشید؛ متأسفانه مشكلی كه این روزها جوانان را به شدت، مشغول خود كرده است. گاهی اوقات، زدن مدهای عجیب و غریب، نه‏تنها شما را برای رسیدن به هدفتان یاری نمی‏كند، بلكه از آن دور می‏كند.

تصوّر كنید كه از شما برای مصاحبه دعوت شده است، این مصاحبه، بی‏نهایت حیاتی است؛ چرا كه سرنوشت شغل مورد علاقه شما كه علاوه بر برخورداری از حقوق و مزایای خوب، موقعیت اجتماعی مناسبی داشته و شما را نیز از نظر روانی ارضا می‏كند، در گرو آن است. حال اگر با لباس نامناسب، نوع مدل موهای عجیب و غریب مد روز ظاهر شوید، چند درصد احتمال موفقیت دارید؟

هیچ‏گاه نمی‏توان با ظاهر یك مراسم جشن، در اداره حاضر شد و یا بالعكس. این نكته كه بدانید چه موقع، چگونه ظاهر شوید، اهمیت فوق‏العاده‏ای دارد.

مطمئناً مردان موفق در عرصه‏های مختلف مانند سیاست، تجارت و ... را دیده‏اید. آنها همیشه ظاهری كاملاً آراسته و رسمی دارند، هیچ‏گاه سلاطین بی‏منازع تجارت را در لباس‏های تنگ ندیده‏اید، پس فراموش نكنید كه در همه‏جای دنیا، ظاهری باوقار و آراسته و پاكیزه، خریدارانِ بی‏شماری دارد!

کلید دوم: صدای شما در ارتباطتان با دیگران مؤثر است

صدا، ابتدایی‏ترین وسیله برای برقراری ارتباط با دیگران است. تاكنون به لحن صدای خود توجه كرده‏اید؟ صدای شما از دید دیگران چگونه است؟

وقتی با دیگران به‏طور حضوری و یا پای تلفن صحبت می‏كنید و یا حتی هنگامی كه در یك نشست گروهی حضور دارید، یاد بگیرید از صدایتان به عنوان وسیله‏ای غنی و پُر طنین استفاده نمایید. همچنین بیاموزید تا با صدایتان توجه آنها را جلب كنید و نگذارید صدایتان سدی بر اعمالتان شود. صدای شما اصلی‏ترین وسیله برای ارسال پیام شما به حساب می‏آید و مانند وسیله‌ی نقلیه عمل می‏كند.

تحقیقات نشان داده است، هنگامی كه دیده نمی‏شوید، مثلاً وقتی با تلفن صحبت می‏كنید، 84 درصد از اعتباری كه شما در گفتگو كسب می‏كنید، ناشی از تُن صدا، زیر و بم صدا و طنین صداست. ظرفیت انتقالی صدا خیلی بیش از آنچه كه می‏پنداریم است. ما از تُن صدای افرادی كه از پشت تلفن می‏شنویم، در همان چند لحظه ی اوّل، می‏توانیم مسائل زیادی را استخراج كنیم.

به افرادی كه خوب آنها را می‏شناسید، تلفن زده، به طرز اَلو گفتن آنها توجه كنید. به احتمال قوی، با شنیدن همان یك كلمه می‏توانید حالت‏های آنها را حدس بزنید.

چهار بخش اصلی صدا عبارت‏اند از: آرامش، تنفّس، بلندی و طنین صدا.

هر یك از این اجزا را می‏توان به ‏وسیله‌ی تمرین به گونه‏ای تغییر داد كه بر اثربخشی صدا افزوده شود. توجه داشته باشید كه همه‌ی این اصول با یكدیگر در رابطه هستند، تا به صدا ویژگی خاصی بدهند.

تنوّع صوتی، روش مؤثّری برای علاقه‏مند كردن و درگیر شدن مخاطب به حساب می‏آید.

صدای شما، باید بسته به نوع كلامی كه می‏خواهید استفاده كنید، آهنگ مخصوص خود را داشته باشد. اگر تاكنون به سخنرانی‏های بزرگ توجه كرده باشید، می‏بینید كه آهنگ صدا و كلام، بسته به موضوع سخنی كه گفته می‏شود تغییر می‏كند. مثلاً در یك سخنرانی، كلمات، محكم، قاطع و بلند اَدا می‏شوند؛ چرا كه مثلاً می‏خواهد تا تأثیر شعاری كه داده می‏شود به خوبی نمایان باشد. از سویی دیگر، نمی‏توان یك شعر یا قطعه‌ی لطیف ادبی را با همان لحن سخن قرائت نمود؛ چرا كه آرامش در ادای كلمات را می‏طلبد.

كلمات را درست ادا كنید!

فارسی، زبان شیرینی است كه تلفظ كلمات آن، چندان مشكل نیست. این موضوع را به خاطر بسپارید كه هر كلمه، ارزش خاص خود را دارد؛ پس سعی كنید تمامی آنها را درست ادا كنید. تلفظ اشتباه یك كلمه در جمع، ممكن است اسباب استهزا و ناراحتی شما را فراهم كند.

نیمه بُریده و تند، صحبت نكنید!

تند صحبت كردن، اثر كلام شما را از بین می‏برد. كسی به دنبال شما نیست. با آرامش تمام، آنچه را كه می‏خواهید، به مخاطب انتقال دهید؛ حتی اگر كمبود وقت داشته باشد. اَدای پنج كلمه تأثیرگذار، بهتر از پانزده كلمه‌ی بدون تأثیر است (البته تند صحبت نكردن، به معنای كُند صحبت كردن، تا جایی كه حوصله‌ی مخاطب را سر ببرید نیست.)

 به هر كلام، آهنگ مخصوص خود را ببخشید.

تصوّر كنید قاضی یك دادگاه هستید و باید حكمی را قرائت كنید. حكم این است: «اعدام لازم نیست. بخشش» نوع آهنگی كه شما به این جمله می‏بخشید، می‏تواند در پیام، تغییری اساسی ایجاد كند. اگر شما كلمه‌ی «اعدام» را محكم تلفظ كنید و پس از آن مكث كوتاهی كنید، حاصل جمله این خواهد شد «اعدام، لازم نیست بخشش» و با این احتساب متهم بخت برگشته را به پای چوبه‌ی اعدام خواهید كشاند؛ امّا اگر اعدام را آهسته تلفظ كنید و پس از «نیست» مكث كنید و «بخشش» را محكم ادا كنید «اعدام لازم نیست، بخشش»، به متهّم، حیات دوباره بخشیده‏اید.

كلمات، روحی دارند كه نوع بیان شما، آنها را آزاد می‏كند. الفاظ، شكل ظاهری این كلمات‏اند؛ پس سعی كنید تا به روح كلمات نیز توجه شود.

کلید سوم: لبخند بزن

در دنیای متمدّن و پر از هیاهوی امروز، داشتن چهره‏ای بشّاش و لبخندی زیبا بر لب، می‏تواند تأثیر معجزه‏آسایی داشته باشد. مطمئناً دیگران ترجیح می‏دهند تا با افرادی خوش‏برخورد، معاشرت داشته باشند. چهره‏ای گرفته و عبوس، علاوه بر آن كه روحیه‌ی خود شما را به شدت افسرده می‏كند، دیگران را از اطراف شما گریزان می‏نماید. یك لبخند ساده، هزینه‌ی چندانی ندارد، امّا می‏تواند دوستان بسیار خوبی را برای شما پیدا كند.

تحسین واقعی و صادقانه برای روحیه دادن به افراد، ارزش بسیار بالایی دارد. لبخند می‏تواند اوّلین گام برای رسیدن به این تحسین باشد و مهربانی و صمیمیت شما را به دیگران انتقال دهد.

دین مبین اسلام و ائمه‌ی اطهار (ع) نیز بر این مورد، تأكید كرده‏اند و احادیثی نیز در این مورد وجود دارد. امام صادق(ع) می‏فرماید: «هر كه به روی برادرش لبخند بزند، برایش حسنه‏ای خواهد بود».¹

امام كاظم(ع) نیز در حدیث دیگری می‏فرماید: «مهرورزی با مردم، نیمی از عقل است».²

در برخوردهایتان همواره گشاده‏رو باشید. حتی لبخند می‏تواند روز خوبی را برای شما به ارمغان بیاورد. به دیگران ثابت كنید كه هر جا احتیاج به كمك دارند، حضور دارید. بدین ترتیب، به طور حتم، افراد مورد نظر، پذیرای شما خواهند شد.

کلید چهارم: وارد دنیای دیگران شوید

انسان‏ها در عین مشابهت‏های فراوانی كه در عادت‏ها، رفتار و گفتارهایشان دارند، دنیایی كاملاً بیگانه و مختص خود را نیز در اختیار دارند. گاهی اوقات، ورود به این دنیا برای كسانی كه از بیرون نظاره‏گرند، بسیار مشكل است. یكی دیگر از رمزهای ارتباط، ورود به این دنیا و چگونگی ورود به آن است.

مطمئناً شما نیز نظرات و دیدگاه‏های خاص خود را دارید؛ امّا فراموش نكنید كه این، اجازه نمی‏دهد تا سایر دیدگاه‏ها را از یاد ببرید. با در نظر گرفتن دیدگاه‏ها و نظرات شخصی دیگران، شرایط آنها را درك نمایید، علایق شخصی خود را كنار بگذارید و تمام فكر خود را متمركز آنها كنید. تصوّر كنید كه اگر جای آنها بودید، چه كاری انجام می‏دادید و یا این ‏كه عقیده‌ی شما چه بود؟ پس كار درست را كه به سود آنهاست انجام دهید.

محدود كردن دنیای ارتباطتان به آنچه تنها شما می‏پسندید، به سودتان نخواهد بود.

برای مثال اگر شما از سبك كلاسیك در هنر، لذّت می‏برید، نمی‏توانید سایر افراد را به دلیل این‏كه مثلاً سبك مورد علاقه‌ی شما را دوست ندارند، طرد كنید. اگر به علایق و انتظارات دیگران احترام بگذارید، اشتیاق آنها برای نزدیك شدن به شما بیشتر می‏شود.

همیشه به خاطر داشته باشید كه مهم‏ترین عامل برای جذب دیگران، این نیست كه چه‏قدر به اشخاص، نزدیك هستید و یا مثلاً رابطه خونی دارید، و یا این‏كه كارهای چشمگیری انجام می‏دهید و چه كسی هستید. اگر رفتار شما برای دیگران، رضایت‏بخش نباشد، مسلّماً مؤمن نخواهید بود.

امام علی(ع) می‏فرماید: «بر شما باد، ارتباط و بخشش به یكدیگر و دوری گزیدن از جدایی و پشت كردن به یكدیگر!».³

پی نوشت ها:

1. الكافی، ج2، ص205.

2. تحف‏العقول، ص403.

3. نهج‏البلاغه، نامه 47,